Ana Sayfa Kedi Kedi Bakımı Kedi Tuvaleti ve Kedilerde Tuvalet Eğitimi

Kedi Tuvaleti ve Kedilerde Tuvalet Eğitimi

56
1
siyah kedi kedi kumunda uzanıyor.
Fotoğraf : Laura LaRose

Yeni bir kedi sahiplendiniz ya da kediniz doğurdu ve evde birçok konuda eğitime ihtiyacı olan yavru kediler var. Tuvalet eğitimi hem sizin, hem de onların hijyenik yaşam standartını sürdürebilmesi için en temel eğitimlerden biridir. Anne kediyle büyüyen yavrular bu eğitimi annelerini takip ederek öğrenebilirken, eğer annesinden kopmuş bir yavru söz konusuysa bu konuda onu eğitme görevi sizin sorumluluğunuzdur. Yazımızda tuvalet eğitimi ile ilgili dikkat etmeniz ve bilmeniz gerekenleri kapsamlı olarak hazırladık.

Kedi Tuvaleti Seçimi

Çoğu kedi sahibinin yaptığı kedi tuvalet hatalarından biri, kedinizin ihtiyacı olduğundan daha büyük bir kedi tuvaleti satın almaktır. Hayvan davranış danışmanları, kedi tuvaletinin ideal ölçüsünün onun boyunun yaklaşık olarak bir buçuk katı olması gerektiğini belirtirler. 

Doğada hem av hem de avcı olduklarından dolayı, köşeye sıkışmış hissetmek onları strese sokup, yırtıcılıklarını tetikleyebilir. Birçok kedi sahibi, kedilerinin mahremiyeti tercih ettiğine inanır ama aksine kediler mahsur hissetmek istemezler. Yine aynı sebeplerden ötürü içgüdüsel olarak dışkı kokularının avcıları cezbedip, avlarını kaçırabileceği dürtüsüyle temizliklerine ve tuvalet hijyenlerine ekstra özen gösterirler.

- Sponsorlu -

Kedinizin kapalı mı yoksa açık tuvalet mi kullanacağını kendi tercihlerinize göre belirlemeyin. Bazı kediler kapalı tuvalette sıkıntı hissetmez ve rahatça tuvaletini yaparken, bazı durumlarda kediniz açık tuvaleti tercih edebileceğini göz önünde bulundurun. Kedinizin tuvalet sıkıntısı ve oluşabilecek stres kedinizi tuvaleti değil ama dışını kullanmayı hatta diğer bir çok konuda davranış bozukluklarını tetikleyebileceğini unutmamalısınız.

Yetişkin kedi kendisi için küçük bir tuvalette yatıyor.
Fotoğraf : Chris Murphy

Kedi Kumu Seçimi

Yeni bir kedi sahiplendiğinizde, onun daha önceki evinde kullandığı kum en iyi tercih olacaktır. En pahalı ya da en çok bilinen kedi kumunun en iyi tercih olduğunu söylemek doğru değildir. Temiz tutulan ve kediniz tarafından kabul edilen kum en iyisidir.

Yapılan araştırmalar kedilerin ince taneli kumları daha çok tercih ettiğini göstermekte. Bunun sebebinin kumun kedilerin patisindeki hissiyatının daha yumuşak olduğundan dolayı olabileceği düşünülmektedir. Kokulu ceya kokusuz kum tercihi tamamen kediden kediye değişiklik göstermektedir. Bunun yanı sıra mısır yada buğday peletli kedi tuvaletlerinin kediler tarafından pek tercih edilmez. Yiyecek kokuları onların tuvalet ihtiyaçlarını gidermesi gereken yerde bulununca kedilerin çoğu strese girmekte ve tuvaletlerini tuvaletin dışına yapma eğilimi ortaya çıkarabilir.

Kristal kumlar idrarı emerek içine hapseder. Topaklanan kumlarda olduğu gibi, idrar kürekle alınıp atılmadığından kumda bakteri oluşumunun önüne geçmek çok zordur. Düzenli temizlenmeyen kumlar ve kristal kum kullanımı, bağırsak sorunları ve idrar yolları enfeksiyonları gibi sorunlara davetiye çıkarır. Kediniz için kristal kum kullanımını veteriner hekiminiz tarafından tavsiye edilmediği sürece topaklanan kedi kumları tercih etmenizi tavsiye ederiz.

Tuvalet yerleşimi seçimi

Kedi tuvaletinin yeri, kediyi tuvaletini kullanmaya teşvik etmekte önemli rol oynar. En sağlıklı sayı evinizdeki her kedi için en az bir kedi tuvaletine sahip olmanızdır. Eğer iki katlı ya da çok geniş bir eviniz var ise kedinizin ihtiyaç duyduğunda tuvalete ulaşımı kolay olması için kedi başına birden fazla kedi tuvaleti kullanmayı tercih etmenizi öneririz. Kediler sadece tuvaleti kullanmak için uzun yol katetmeyi istemezler.

Kedi tuvalet eğitimi ne zaman yapılmalı?

Kediler hijyenlerine düşkündür bu yüzden tuvalet eğitimi çok çabuk sonuç verir. Kediler için tuvalet eğitimi yaşı yoktur. Annesi ile beraber büyüme şansı bulan kediler annelerini takip ederek iki ya da üç haftalıkken tuvalete gidip gelmeyi takip ederek öğrenebilirler. Annesiyle büyüme şansına erişememiş kedilerin tuvalet eğitimine evinize girdikleri ilk anda başlamalısınız. Sahiplendiğiniz kedinizi eve girdikten sonra taşıma çantasından çıkarır çıkarmaz ilk olarak onu kumlarının üzerine bırakarak kumunun yerini öğrenmesini sağlamalısınız.

Kedilere tuvalet eğitimi nasıl verilir?

Annesi ile beraber yaşayan yavru kedilerin ilk tuvalet eğitimini veren anne kedi olacaktır. Yavru kedilerin beslenme ve tuvalet alışkanlıkları annelerinin alışkanlıklarıyla benzerlik göstererek iki ya da üç haftalıkken oturmaya başlar. Annesi ile yaşama fırsatı bulamayan yavru kedilerin ise kedi tuvaletini bulması ve oraya alışması için yardımınıza ihtiyacı vardır.

Tuvalet eğitimine, daha önce de belirttiğimiz gibi kedi tuvaleti için ideal büyüklük kedi uzunluğunun yaklaşık bir buçuk katı büyüklük olduğu için, onlara yavru kediler için onların boylarına uygun kedi tuvaleti edinerek başlamalısınız. Kedilerde tuvalet eğitimi diğer bütün hayvanların tuvalet eğitimine kıyasla en kolaylarından biridir. İşin özü kedinize tuvaletini nereye yapması gerektiğini tekrar ve tekrar göstermektir.

Kedinizin tuvalet arayışında olduğunu farkettiğinizde, mesela yemeğini yedikten sonra onu alıp kedi tuvaletine kumun üstüne yerleştirin. Sabah saatlerinde, gece yatmadan önce ve yemek sonralarında, kediniz kumun yolunu bulup kendi tuvaletini yapmaya gitmeye başlayana kadar onu tuvaletine götürerek alışmasını sağlamalısınız. Küçük yavrular için bu zaman dilimini saatte bire düşürebilirsiniz. Tabi ki saat başı tuvaletini yapmak istemeyecektir ama bu düzenli ziyaretler ona çevreyi gözlemleme ve tuvalet yolunu öğrenmesi için olanak sağlar. Kediler içgüdüsel olarak tuvaletine ve kumuna 1 hafta veya daha kısa bir sürede alışmış olacaktır.

yetişkin kedi, tuvaletini yapıyor.

Sabırlı olmalısınız, kazalar yaşanabilir

Kedi tuvaletleri çok hızlı bir şekilde kirlenebilir ve dışkılarını temizleseniz bile topaklanan kum kullanmıyorsanız kedinizin çişi kum tarafından emilebilir. Kedilerin koyu duyuları insanlardan çok daha fazla gelişmiştir. Bunun anlamı kediler sizin duyamadığınız kokulardan çok rahatsız olurlar.

Bazen sorun koku olmayabilir. Tuvaletini temiz tutsanız dahi sinirlenmiş bir kedi size “ceza” verebilir. Bu durumun iyileşmesinde tuvalet eğitimi bir cevap değildir. Onu neyin kızdırdığını bularak geri lezzetli mama gerek yeni renkli oyuncaklar yardımıyla onun sinirlilik halinin geçmesini sağlamanız gerekmektedir.

Eğer kediniz kısır değil ise, kızgınlık döneminde koku bırakma içgüdüleri tetiklenir. Kedinizi neden kısırlaştırmanızı gerektiğini linki takip ederek ayrıntılarıyla inceleyebilirsiniz.

Kediniz hasta olmuş olabilir. Eğer yukardaki sebepleri kedinizde gözlemleyemediyseniz sizi hızlı bir şekilde veteriner hekim kontrolüne gitmeniz gerekir. Örneğin idrar yolları enfeksiyonu gibi sıkıntısı olan bir kedi tuvalete yetişemediği için idrarını kaçırmış olabilir. Böyle durumlarda onu suçlamak, kızmak yada onların korkacağı tepkiler vermek yerine çözüm odaklı hareket etmeniz kedinizi stresten uzak tutacaktır.

Yavru kedilerin tuvalet eğitiminde ise kazaların yaşanması gayet doğaldır. Daha 1 aylık değilken yavru kedi bir çok yeni ve önemli bilgiyle, bir çok eğitime maruz kalır. Arada karışıklık yaşanması ya da renkli oyuncakla oynarken çişini farkedememiş bile olabilir. Heyecanlanıp elinde olmadan kaçırması da mümkün. Sinirlenmek, kızmak, cezalandırmak ya da korkutmadan önce bunun büyüme çağında normal olduğunu kısa süre içerisinde tuvaletine alışıp bir daha yapmayacağını unutmayın. Onu tuvaletine götürüp tuvaletini yaptığı yeri koku kalmasına müsade etmeden temizleyerek eğitimine kaldığınız yerden devam edin.

Sağlıklı tuvalet döngüsü için aklınızda bulundurmanız gereken önemli bilgiler

  • Kedi tuvaletini günlük temizlemelisiniz. Hatta gerekli gördüğünüzde günde iki kere temizlenmeli.
  • İlk eğitim sürecinde kediniz tuvaleti kendiliğinden kullanmaya başladığında onu korkutacak coşkuda tepki verirseniz, sevincinizi tanıyamayacağı için ürkebilir ve tuvalete alışması normalden uzun zaman alabilir. Onun alışma sürecini sessizce takip etmeniz idealdir.
  • Ölçülü miktarda ödül maması vererek ve okşayarak onu yüreklendirebilirsiniz.
  • Kedi davranış danışmanları kedi kumunu onun yatağından, su ve mama kabından farklı odaya yerleştirmenin en doğru seçim olduğunu belirtirler. Tıpkı insanlar gibi kediler de tuvaletlerinin yanında yatmayı ya da yemeyi tercih etmezler.
  • Kedilerin kumu 2 – 3 haftada bir tamamen değiştirilmeli ve kutu iyice yıkanmalı.
  • Kedi tuvaleti temizliğinde çamaşır suyu gibi kuvvetli deterjanları kullanmaktan kaçınmalısınız. Eğer kutuyu tam durulayamazsanız kedinize çok büyük zarar verebilirsiniz. Bazı dezenfektanlar ve çamaşır suyu gibi deterjanlar kediler için toksiktir.
  • Kediler alışkanlıkların düşkün canlılardır. Kullandığınız kumun markası, cinsi ve kokusunu değiştirmek kedinizi strese sokabilir.
  • Kedi tuvaletleri içerisinde bulunması gereken kum seviyesi ideal olarak 7cm kadardır. Rutin kum değişimine kadar azalan kum oranı için birkaç günde bir ekleme yaparak ideal miktarı korumayabilirsiniz.

Yaşlı kedilerin yardımınıza ihtiyacı olabilir

Kediniz yaşlandıkça, gençken yaptığı hareketleri yapmakta zorlanabilir. Kedi tuvaletine ulaşmakta bunlardan biri haline gelebilir. Özellikle kuru mama tüketimine ve yeterince su tüketmemekten kaynaklı böbrek hastalıkların en çok görüldüğü yaş grubu yaşlı kedilerdir. Kediniz tuvaletini uzaktaki kedi tuvaletine yetişene kadar tutamama sorunuyla karşılaşabilir. Bu yüzden kedi tuvaletini sayısını çoğaltarak destek olmalısınız. Çok zıplamasına gerek kalmadan girebileceği alçak tuvalet çeşitlerini deneyebilirsiniz.

kedi meraklı bir şekilde otomatik kedi tuvaletinin çalışmasını izliyor.
Fotoğraf : Your Best Digs

Yaşanabilecek problemler

İlk olarak kedinizin bir sıkıntısı olmadan alışkanlıkları dışına çıkacak canlılar olmadıklarının farkında olmanız gerekir. Eğer tuvaleti dışarısında kedi dışkısı ya da çiş bulduysanız, bunun bir sebebi mutlaka vardır. Bu sebeplerin başında davranışsal bir sebep olabilir. Kediniz sinirlenmiş ya da bir şey yüzünden stresli olabilir. Yine de kedinizin tuvaleti kullanma konusunda isteksiz veya kullanamamasında sağlıksal bir neden yatıyor olabileceğini aklınızdan çıkarmamalısınız. Kedinizin tuvalet kullanımında sürekli bir değişim gözlemlerseniz kontrol etmesi için veteriner hekiminize bu durumu bildirmelisiniz.

Olası tıbbi sebepler

  • Diyabet ve böbrek hastalıkları, üretilen idrar miktarını arttırır ve bu sağlık problemlerine sahip bir kedi zamanında tuvaletine yetişemeyebilir. 
  • Artritik yani eklem şikayetleri olan bir kedi yüksek girişi olan bir kedi tuvaletine girmekte veya tuvaletine giden yol üzerindeki basamaktan geçmekte zorlanabilir.
  • Alt idrar yolu rahatsızlıklarından kaynaklanan ağrılı idrara çıkma problemleri kedinin tuvaletini kullanmasını zorlaştırabilir.
  • Kedilerde ishal ya da kabızlık gibi rahatsızlık sürecinde huzursuz ve stresli hissedebilir. Ve bu durum onları tuvaleti kullanmaktan kaçınmaya itebilir.
  • Patide ağrı veya acı hissi kedilerin kuma basmayı istememesine sebep olabileceği için kediniz tuvaleti kullanmayabilir.
  • İhtiyar kediler kedi tuvaletinin yerini unutabilir.

Olası davranışsal sebepler

  • Tuvaletinin yeri değiştiyse ya da yakın zamanda taşındıysanız, kediniz ‘ayrılma kaygısı’ yaşıyor olabilir. Kedinizin yeni tuvalet lokasyonuna alışması ortalama 2 hafta sürebilir. 
  • Eğer uzun bir süreliğine kedinizden ayrı kaldıysanız, geri döndüğünüzde kedinize farklı kokabilirsiniz. Bu kedinizi sinirlendirebilir ve bu sinirlilik hali onun tuvalet alışkanlığına yansıyabilir.
  • Yeni bir eve taşınma, evinize yeni taşınan biri, evinizden taşınan biri ve eve yeni bir evcil hayvanın gelmesi veya evden ayrılması gibi kedileri strese sokabilecek bir olay yaşandığında kediniz bir süreliğine tuvaletini kullanmayı bırakabilir.
  • Canı çok sıkılan ve uzun süre hareketsiz kalan bir kedi tuvalet problemi yaşayabilir. 
  • Kedi tuvaleti, kedinizin titiz standartlarına uygun olmayabilir.
    • Tuvalet düzenli temizlenmediği için kötü kokular yayıyor olabilir.
    • Kedi tuvaletinin bulunduğu yer onlara yeterli sakinliği sağlayamıyor olabilir.
    • Kedi tuvaleti onun için çok küçük ya da çok büyük olabilir.
    • Tuvalet sayısı yeterli değildir. Tuvaletini evdeki diğer evcil hayvanlarla beraber kullanmak istemiyor olabilir.
    • Kedi kumunu beğenmiyor ve o kumu kullanmaktan mutsuz oluyor olabilir.
    • Alışık olduğu ve sevdiği kum değiştirilmiş olabilir.
- Sponsorlu -

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu girin
Lütfen isminizi girin