Ana Sayfa Yabani Türler Caretta caretta

Caretta caretta

79
0
Caretta Caretta portresi

Caretta caretta nedir?

Kaplumbağalar omurgalılar sınıfında henüz tam olarak keşfedilememiş gruplardan birisidir. Günümüzde deniz ve kara kaplumbağaları olmak üzere iki aile bulunmaktadır. Caretta caretta (İribaş deniz kaplumbağası)’da bir deniz kaplumbağasıdır. 

Buna ek olarak; yedi tür deniz kaplumbağası bulunmaktadır ve Caretta caretta da Türkiye kumsallarında yuvalama yapan iki türden (diğeri Chelonia mydas Yeşil deniz kaplumbağası) birisidir. Türkçesi olan İribaş deniz kaplumbağası adını, diğer türlere göre iri ve geniş olan başından almaktadır. Ve yine diğer türler ile kıyaslandığında ön yüzgeçleri daha kısadır. Yavruları koyu kahverengi, genç bireyleri ve ergin bireyleri genellikle kırmızıya çalan kahverengi kabuklara sahiptir.

suda balıklarla yüzen caretta caretta

Caretta caretta tehlike altında mı?

Deniz kaplumbağaları Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) listesine göre tehlike veya hassas türler listesindedirler (IUCN2010). Hayatlarının büyük kısmını okyanuslarda geçirirler, bu sebeple de izlenmeleri oldukça zordur.

- Sponsorlu -

Günümüzde teknolojinin de gelişmesiyle birlikte deniz kaplumbağalarının göç yollarını ve davranışlarını araştırmak için farklı yöntemler kullanılmaktadır. Bunlar arasında uydu takip cihazları, ısı, basınç ve derinlik kaydedici gibi birçok cihaz kullanılmaktadır. Yine benzer yöntem ve yaklaşımlar ile tür bazında popülasyon sayımı ve tehlike derecelerinin belirlenmesi için de çalışmalar yapılmaktadır.

Beslenme alışkanlıkları

Caretta caretta, henüz yavruyken plankton ve küçük deniz böcekleri ile beslenmesine karşın büyüdükçe etçil beslenmektedir. Balık, yengeç, karides vb. kabuklu deniz hayvanları ve deniz anası ile beslenmektedir.

İnsanlarla etkileşimi

Sadece C. caretta değil tüm deniz kaplumbağaları yabani hayvanlardır. Dolayısıyla insanlarla direkt olarak etkileşim içerisinde değildir ve normal şartlarda bir insan ile karşılaştığında uzaklaşmaktadır. Ancak, bazı turistik bölgelerde ziyaretçilere göstermek amacıyla elle beslenmeye alıştırılan deniz kaplumbağalarında kışın sıcak sulara göç etmeyi bırakarak bölgede kalma ve suda bir insan gördüğünde besleyeceğini düşünerek yaklaşma gibi davranış değişiklikleri görülmektedir.

Karşılaşıldığında yapılması gerekenler

Bir deniz kaplumbağası ile karşılaşıldığında, ilginizi çekiyor ise yaklaşmadan uzaktan seyretmeniz gerekiyor. Unutmamalısınız ki, yabani bir hayvan olan ve yukarıda da bahsedildiği gibi elle beslemeye daha önce maruz kalmış ise yaklaştığınızda veya elinizi uzattığınızda beslenme içgüdüsü ile ısırabilir. Ancak bu, bir avı yakalama ve parçalama refleksinden ziyade sadece yoklama diyebileceğimiz ağzı ile sıkıştırma gibi bir ısırmadır.

Yaşam döngüsü ve habitatı

Deniz kaplumbağaları yumurtadan çıktıktan ve denize ulaştıktan sonra geçen 10-15 yıl kadar süre “kayıp yıllar” olarak geçmektedir ve açık denizlerde neler yaptıkları tam olarak bilinmemektedir. Bu sürenin ardından kıyılara beslenmek için gelmektedirler ve erginleştiklerinde sadece dişileri yumurta bırakmak için doğduğu kumsala dönerek yumurtlamaktadır. Yumurtaların kuluçka süresi 45-60 gündür ve bu süre tamamlandıktan sonra yuvadan çıkış başlar.

Unutulmamalıdır ki, deniz kaplumbağaları koruma altındadır ve deniz içerisinde dokunmak, yuvalamak için kumsala çıktığında rahatsız etmek ve yuvalarına zarar vermenin ağır cezaları vardır.

Uzman Biyolog Doğukan Mutlu

Kaynakça

DEKAMER – Deniz Kaplumbağaları Araştırma Kurtarma ve Rehabilitasyon Merkezi

Cheng, I-J., “Post-nesting Migrations of Green Turtle (Chelonia mydas) at Wan-An Island, Penghu Archipelago, Taiwan,” Mar. Biol.,137, 747-754, (2000).

Joyce, W. G. et al. “The girdles of the oldest fossil turtle, Proterochersis robusta, and the age of the turtle crown”, BMC Evolutionary Biology, 13, 266, (2013).

- Sponsorlu -